İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisinde belediyenin Silivri ve Şile katı atık depolama alanlarındaki yüksek metan gazı sızıntılarına ilişkin soru önergesi oy birliğiyle kabul edildi.
İBB Meclisi ekim ayı toplantılarının birinci oturumu, Meclis 1. Başkanvekili Gökhan Gümüşdağ başkanlığında belediyenin Saraçhane’deki Başkanlık binasında yapıldı.
Mecliste soru önergesi vermek için söz alan MHP’li Meclis Üyesi Sultan Aşkın, Kaliforniya Üniversitesinin uydu verilerinin İstanbul’da çok çarpıcı bir tabloyu ortaya koyduğunu söyledi.
Bu konuda bir rapor hazırlandığını belirten Aşkın, “Raporda, Silivri depolama sahasından saatte ortalama 7,4 ton metan gazı salımının gerçekleştiği ve bu salımın yaklaşık 1,5 milyon aracın aralıksız çalışmasına eş değer etki yarattığı, Şile depolama sahasında ise saatte yaklaşık 4 ton metan gazı sızıntısının belirlendiği, tesislerin açık kısımlarından gaz salımlarının devam ettiği vurgulanmıştır.” ifadelerini kullandı.
Aşkın, metanın, patlama riski taşımasının yanı sıra sera gazı etkisi bakımından küresel ısınmayı doğrudan tetikleyen en tehlikeli gazlardan olduğuna dikkati çekerek, bu nedenle tesislerdeki güvenlik ve sızdırmazlık tedbirlerinin en üst düzeyde tutulmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Karbondiokside oranla küresel ısınma potansiyeli çok daha yüksek olan metan gazının kontrolsüz salımının, çevre, halk sağlığı ve iklim değişikliğiyle mücadele açısından da ciddi riskler barındırdığına işaret eden Aşkın, “Öte yandan, depolama sahalarına giden evsel atıkların miktarının azaltılması ve organik atıkların düzenli depolama sahalarına ulaşmadan önce kaynağında ayrı toplanması hem metan gazı üretim potansiyelini doğrudan düşürmek hem de döngüsel ekonomi ve sıfır atık hedefleri açısından hayati önem taşımaktadır.” diye konuştu.
Aşkın, uydu görüntüleri ve uluslararası araştırmalarla tespit edilen Silivri ve Şile katı atık depolama alanlarındaki yüksek metan gazı sızıntılarına ilişkin İBB veya İSTAÇ AŞ tarafından herhangi bir teknik inceleme veya ölçüm yapılıp yapılmadığını sorarak, “Katı atık sahalarında biyogazdan elektrik üreten tesisler bulunmasına rağmen açık alanlarda meydana gelen bu yüksek miktardaki sızıntıların temel teknik sebepleri nelerdir? Depolama sahalarına gelen organik atık yükünü azaltmak amacıyla İBB genelinde evsel atıkların kaynağında ayrı toplanması ve ayrıştırılması konusunda yürütülen mevcut çalışmalar nelerdir?” dedi.
Depolama sahalarındaki gaz toplama sistemlerinin verimliliği, kaplama ve yalıtım katmanlarının durumuna yönelik en son ne zaman kapsamlı denetim ve bakım gerçekleştirildiğini de soran Aşkın, “Açık kısımlardan kaynaklanan metan sızıntılarını sıfırlamak veya asgari seviyeye indirmek, ayrıca atık yönetiminde kaynağında ayrıştırma oranlarını artırmak adına yürütülen ya da planlanan acil eylem projeleri mevcut mudur? İlgili sahalarda sızıntıların önlenmesi, gaz yakma ve enerji dönüşüm kapasitesinin artırılmasına yönelik kısa ve orta vadeli yatırım takvimi nedir?” ifadelerini kullandı.
“Büyükşehir Belediyesi, bununla ilgili bir ölçüm yapmış mı, bunun neticesi nedir?”
Soru önergesi üzerine söz alan CHP’li Meclis Üyesi Gökhan Taneri Vural, bunun önemli bir konu olduğunu söyledi.
Bu konunun doğru olduğunu ve Kaliforniya Üniversitesinin raporunun bulunduğunu dile getiren Vural, “Konu, biraz ulusal bir konudur. Bakanlığımızla birlikte çalışmalarımızın devam ettiğini biliyorum. Bunun bir ölçüm metotlaması yoktur. Daha önceden de 2024 yılına kadar NASA verilerine dayanılarak bu raporlamalar yapılırken birden özel bir şirketin uydusu tarafından bu ölçümlemeler yapılmaya başlandı. Bu ölçümlemeler anlıktır, düzenli, rutin ve periyodik bir ölçümleme sistemi yoktur.” diye konuştu.
Raporun maksatlı olduğunu öne süren Vural, ton başına bakıldığında belirtilen rakamlarla İstanbul’un, Türkiye’nin şehirleri arasında en iyi rakama sahip olduğunu savundu.
Vural, İBB iştirak şirketi İSTAÇ’ın metan gazının azaltılmasıyla ilgili çalışmalar yaptığını dile getirerek, “İSTAÇ’ın dikey boruların mesafelerini artırdığını, daha çok borulama yaptığını biliyorum. Bu ölçümü yaptıkları an da borulamaların yapıldığı an olabilir. Doğal olarak metan gazı salınımı yüksek tutmuş olabilir.” dedi.
Yeniden söz alan Aşkın, bölge ve şehir sakinlerinin bu konuda endişe yaşadıklarını söyledi.
Böyle bir raporun bulunduğuna, İBB ile İSTAÇ’ın bunu yalanlayan bir açıklamasının olmadığına işaret eden Aşkın, “Bir endişe taşıyoruz ama Büyükşehir Belediyesi, bununla ilgili bir ölçüm yapmış mı, bunun neticesi nedir? Bunun kamuoyuyla paylaşılmasını istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Mecliste konuşmaların ardından yapılan oylamada soru önergesi, oy birliğiyle kabul edildi.
